Historia kaplicy św. Stanisława w Wisowatkach

 

Przysiółek Wisowatki leży w powiecie brzeskim w gminie Borzęcin. Dr Karol Matyas (ur. 1866, zm. 1925) - etnograf i folklorysta, w artykule który ukazał się drukiem w publikacji "Lud. Organ Towarzystwa Ludoznawczego we Lwowie",(1895 r), podaje następującą wzmiankę o przysiółku Wisowatki: „Przysiólek Wisowatki, leży na północny zachód od Borzęcina i mieści 26 domów. Nazwa ta stąd powstała, ze przed 90 laty mieszkańcy zaczęli sobie tam budować domy na pustym placu, nieużytku nad łąką, na której jeszcze dziś bardzo ostre siano, wis zwane, rośnie”.

 

k-01
Na tym miejscu gdzie obecnie stoi kaplica w Wisowatkach na początku jak wiadomo z opowiadań nieżyjących już mieszkańców wioski, stał krzyż obok stawu, który wtedy się tu znajdował a wokół było pastwisko. Miejsce to miało być świadkiem tragicznej śmierci pewnego żołnierza imieniem Stanisław. Później za probostwa ks. Ludwika Kozaka (proboszcz w Borzęcinie  w latach 1903 – 1923), który zachęcił tutejszych mieszkańców, powstała mała kapliczka z ołtarzem i figurą św. Stanisława. Przy tej kapliczce odbywały się nabożeństwa majowe i różańcowe.

Po I wojnie światowej tutejsi mieszkańcy powzięli zamiar wybudowania dużej kaplicy, za zgodą i staraniem ks. Franciszka Łąckiego proboszcza parafii Borzęcin w latach 1924-1957. Mieszkańcy zawiązali komitet budowy kaplicy pod przewodnictwem Jana Oleksego. Za zgodą ówczesnych władz powiatu Brzeskiego były zbierane ofiary na terenie powiatu, m.in. dużą sumę złożył właściciel browaru w Okocimiu.

Murowana kaplica św. Stanisława bpa i męczennika na Wisowatkach została wybudowana w 1927 r. Według tradycji miał tędy przechodzić św. Stanisław(stąd zapewne patron tej kaplicy). Fundatorami kaplicy byli min. Jan i Katarzyna Oleksowie, Ks. Marcin Konicki (wikariusz w Borzęcinie), kleryk - salezjanin Jan Oleksy(pochodzący z Borzęcina), Ks. Stanisław Schulz(rodak z Wisowatek) oraz miejscowa ludność.


k-02Wewnątrz jednonawowego budynku z lekką stylizacją historyzującą, pokrytego dachówką znajdował się drewniany, neogotycki ołtarz z figurą św. Stanisława, patrona kaplicy, wykonany przez Pana Stanisława Giemzę z Tarnowa. Figura została ufundowana przez mieszkańców Wisowatek, a wykonana przez Pana Rogoża z Jadownik. Obok figury postać Piotrawina, wg legendy cudownie wskrzeszonego przez św. Stanisława. Ołtarz do którego przeniesiono figurę św. Stanisława z małej kapliczki ufundowała pobożna tutejsza mieszkanka Maria Kobyłecka. Tabernakulum było drewniane. Nad wejściem znajdował się niewielki drewniany chór, a po lewej stronie patrząc na ołtarz, mieściła się dobudowana zakrystia. Od frontu wejście poprzedzone było portykiem wspartym na dwóch kolumnach. Fronton zakończony sygnaturką mieścił mały dzwonek. Kaplica była otynkowana. Dach dwuspadowy.


Plac na którym znajdowała się kaplica był ogrodzony z przodu drewnianym parkanem, w pozostałej części metalową siatką. Od frontu po prawej stronie dobudowano wolno strojącą dzwonnice, wykonaną z drzewa a w niej umieszczono małą sygnaturkę. Na wyposażeniu były feretrony: Dzieciątka Jezus, św. Józefa i Matki Bożej. Na ścianach 14 stacji Drogi Krzyżowej(oleodruk w dębowych oprawach). Stację drogi Krzyżowej  z odpustami poświęcił i nadał ks. Stoch, rodak z Borzęcina z Zakonu Franciszkanów – Reformatów. W kaplicy były obrazy: Matki Bożej Częstochowskiej, św. Teresy od Dzieciątka Jezus i św. Andrzeja Boboli.

Witraże z wypisanymi fundatorami wykonał Krakowski Zakład Witrażów S.G. Żeleński w 1929 r. Fundatorzy witraży: Jan i Katarzyna Oleksowie, Ks. Marcin Konicki, kleryk - salezjanin Jan Oleksy, Ks. Stanisław Schulz, ks. Franciszek Łącki.

 

Już od 1941 r. kiedy powstał w Niedzieliskach rektorat mieszkańcy Wisowatek chodzili do kościoła w Niedzieliskach. W 1951 r. wystosowali pismo do ówczesnego biskupa tarnowskiego Jana Stepy z prośbą aby mogli zostać przyłączeni do powstałej w tym samym roku parafii Niedzieliska. Prośbę swą motywowali tym, że od wielu lat chodzą do kościoła w Niedzieliskach, gdzie mają bliżej niż do Borzęcina, że dzieci uczęszczają do Szkoły w Niedzieliskach i podają że jest w Wisowatkach 32 rodziny i 130 dusz. Pod prośbą(zachowana w archiwum diecezjalnym) podpisało się własnoręcznie ponad 30 osób z każdej rodziny.

Dekretem z 10 czerwca 1968 r. Święta Penitencjaria Apostolska w Rzymie udzieliła kaplicy publicznej pod wezwaniem św. Stanisława w Wisowatkach stałego przywileju zyskiwania przez wiernych odpustu zupełnego pod zwykłymi warunkami w najbliższą niedzielę po uroczystości św. Stanisława Bpa i Męczennika. Przywilej ten został nadany kaplicy „in perpetuum”.

 

Za ks. Stanisława Augustyna(proboszcz w Niedzieliskach w latach 1955 – 1980) odprawiano Msze św. w I soboty miesiąca a ks. Franciszek Ozorka, rodak z Niedzielisk, w czasie swoich studiów jak i podczas gdy był profesorem w WSD w Tarnowie, podczas wakacji i różnych świąt odprawiał tutaj Msze św. W tutejszej kaplicy postarał się też o polichromie dla ołtarza i odnowienie elewacji wewnątrz kaplicy. W 1972 r. kaplica została odmalowana przez Stanisława Giemzę.


k-03W związku z naglącą potrzebą renowacji podupadłego budynku, dnia 4 czerwca 1996 r. zawiązał się Społeczny Komitet Remontu Kaplicy św. Stanisława w Wisowatkach(w tym dniu zarejestrowany w Urzędzie Gminy Borzęcin). W skład zarządu tego komitetu wchodzili: przewodniczący Adam Sroka, z-ca przewodniczącego Cisak Stanisław, skarbnik Kuliszewski Julian oraz członkowie zarządu; Zaleśny Tadeusz, Zaleśny Stanisław, Pacławska Maria, Piątek Jan, Jakubiec Hołyst Stanisława. Następnie ówczesny proboszcz parafii Niedzieliska, ks. Władysław Mirowski wystosował 7 XI 1996 r. pismo do Kurii Biskupiej w Tarnowie(Wydział Budownictwa Sakralnego) z prośbą o wydanie zezwolenia na remont kaplicy. W prośbie umotywowano potrzebę remontu: „Wyżej wymieniona kaplica wymaga niezwłocznego pokrycia nowym dachem, remontu sklepienia oraz wzmocnienia fundamentu w miejscu pęknięcia muru. Wykonanie remontu zamierzamy wykonać za zezwoleniem i pod nadzorem Księdza Proboszcza własnymi siłami, ze środków zebranych w naszej parafii oraz dzięki ofiarności ludności naszej wsi”.

 

22 XI 1996 r. Kuria Diecezjalna przysłała zgodę na to przedsięwzięcie, podpisane przez księdza bpa Józefa Gucwę. Komitet Remontu Kaplicy rozprowadzał cegiełki na renowację na których pisał min.: ”Żeby ta dziś już zabytkowa kaplica świadczyła nadal o wielkiej ofiarności naszych przodków i z wdzięczności za opiekę św. Stanisława złóżmy ofiarę na jej odnowienie”.

 

Do prac remontowych przystąpiono już w 1999 r. Przeprowadzono gruntowny remont kaplicy. Wymieniono sklepienie, dach, położono tynki na zewnątrz i w środku, a także wymalowano ściany. Wykonawcami tego przedsięwzięcia byli m. in. Panowie Zdzisław Sznajder, Michał Kania, Józef Mika, Ireneusz Zaleśny. Ławki ufundowały rodziny Lesniowskich i Steców.
Remont sfinansowano ze składek min. parafian z Borzęcina Dolnego, Niedzielisk, mieszkańców Wisowatek, rodaków z USA oraz ofiarności indywidualnych osób, wśród których należy wymienić Stanisława Piętę, Adama Srokę i Zbigniewa Chaburę z Rylowej.

 

k-04W kolejnych latach już za ks. Ryszarda Soroty, proboszcza w Niedzieliskach w latach 2003 - 2006 wykonano kolejne prace w celu upiększenia kaplicy i jej otoczenia. Sprawiono nowy ołtarz soborowy, ambonkę, sedilia, kredencję, przenośne ogrzewanie i nowe nagłośnienie. Wykonano również nowe ogrodzenie(koszt 20 tyś. zł), wyrównano teren wokół kaplicy, wykonano chodnik(ok. 40 m. kw.) z kostki brukowej. 8 V 2005 r. podczas odpustu ku czci św. Stanisława te wykonane inwestycje zostały poświęcone przez ks. Józefa Drabika, proboszcza parafii św. Jakuba w Brzesku. Msze św. w kaplicy odbywają się już systematycznie w co drugą niedzielę miesiąca i w święta. W 2006 r. sumę odpustową odprawił ks. Henryk Juszczyk, rodak z Niedzielisk. W tym też roku wykonano nową posadzkę wewnątrz kaplicy.

 

19 III 2006 r. podczas wizytacji kanonicznej parafii Niedzieliska ks. Bp Stanisław Budzik odprawił Mszę św. w kaplicy na Wisowatkach, wygłosił kazanie i podziękował wszystkim za troskę o kaplice i wykonane ostatnio prace a szczególnie remont kaplicy.

W kolejnych latach już za ks. Józefa Masłonia(proboszcz w Niedzieliskach od 2006 r.) sprawiono min. nowe okna zabezpieczające witraże(dzięki ofiarności parafian z Niedzielisk i Wisowatek), obraz błogosławionej Karoliny Kózka(fundacja rodziny z Wisowatek), nowe ławki na zewnątrz kaplicy, uzupełniano systematycznie parametry liturgiczne.

 

W 2007 r. uroczystościom odpustowym przewodniczył ks. prałat Adam Mardeusz, proboszcz parafii Okulice. Zostało poświęcone nowe, pancerne tabernakulum ufundowane przez pana Adama Srokę i jego rodzinę. Założono również dwie nowe wieczne lampki przed tabernakulum. W tym też roku została odnowiona zabytkowa chorągiew św. Stanisława(fundacja rodziny z Wisowatek).

 

k-05W 2008 r. sumie odpustowej przewodniczył ks. Albert Urbaś, proboszcz parafii Uście Solne. W tym też roku odnowiono część elewacji zewnętrznej kaplicy(obłożono płytkami schody wejściowe i do zakrystii oraz naokoło kaplicy zostały położone płytki oraz rezimal).

 

Sumie odpustowej 10 V 2009 r. przewodniczył ks. kanonik Józef Korzeń z parafii Cerekiew, były długoletni proboszcz tej parafii. Uroczystość odpustową uświetnił zespół instrumentalno wokalny „Promyki Krakowa” z Krakowa, który ubogacił muzyką i śpiewem Mszę św. oraz dał koncert po Mszy św. na placu przed kaplicą dla wszystkich chętnych. W 2010 r. sumie odpustowej przewodniczył i wygłosił homilię ks. mgr Czesław Jarosz, wikariusz w parafii Narodzenia NMP w Borzęcinie.




Opr. KJ